CENTRUM BADAŃ KOSMICZNYCH  PAN

OBSERWATORIUM  ASTROGEODYNAMICZNE

Borówiec  ul. Drapałka 4  62-035 Kórnik

φ = 52° 16′ 37.2″ N  λ = 17° 04′ 28.56″ E  h = 123.4 m

SERWER CZASU: vega.cbk.poznan.pl

Kontakt English version

Historia placówki

Obserwatorium zostało założone w połowie lat pięćdziesiątych jako część Zakładu Astronomii Polskiej Akademii Nauk pod nazwą Astronomiczna Stacja Szerokościowa. Do głównych zadań stacji należało wyznaczanie ruchu bieguna, określanie poprawki czasu i utrzymanie standardu czasu UTC. Cele te były realizowane przy współpracy z Bureau International de l'Heure (BIH) przy pomocy dwóch teleskopów zenitalnych, dwóch instrumentów przejściowych i kwarcowego zegara skonstruowanego w Borówcu. Pomiary grawimetryczne były prowadzone okresowo.

W połowie lat sześćdziesiątych Obserwatorium stało się częścią Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. W 1964 roku razem z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu rozpoczęto obserwacje sztucznych satelitów Ziemi. Początkowo obserwacje były prowadzone prostą kamerą fotograficzną PO-1, później jej ulepszoną wersją PO−3, a w końcu wysokiej jakości kamerą wyprodukowaną przez C. Zeissa w Jenie.

W 1972 roku zmieniono nazwę placówki na Astronomiczne Obserwatorium Szerokościowe. Pięć lat później Obserwatorium wraz z Zakładem Geodezji Planetarnej zostało włączone do Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk założonego w tym samym roku.

W 1976 roku rozpoczęto laserowe pomiary odległości do satelitów za pomocą laserowego systemu typu Intercosmos. Do roku 1983 dokładność pomiarów laserowych wynosiła około 70cm. Od 1983 roku pomiar odległości do satelitów jest przeprowadzany techniką dopplerowską wykorzystującą własny odbiornik DOG−2.

W 1980 roku baza czasowa została zmodernizowana przez wprowadzenie cezowego wzorca częstotliwości Rhode&Schwarz i połączenie z międzynarodowym systemem czasu, co pozwoliło zwiększyć dokładność pomiarów do 1ms i umożliwiło Obserwatorium przyłączenie się do tworzenia międzynarodowej skali czasu atomowego TAI.

Od roku 1982 pomiary rotacji Ziemi są prowadzone za pomocą astrolabii Danjona, która zastąpiła przestarzałe instrumenty przejściowe i wizualny teleskop zenitalny.

W 1988 roku w Obserwatorium rozpoczęto regularne pomiary systemem laserowym drugiej generacji zaprojektowanym i skonstruowanym przy współpracy z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 3 lata później zainstalowano laser trzeciej generacji CONTINUUM PY−62, pozwoliło to zwiększyć dokładność pomiarów laserowych odległości do satelitów do 1cm.

W 1993 roku zaprzestano obserwacji dopplerowskich i rozpoczęto pomiary GPS. W 1994 roku, kiedy zainstalowano odbiornik GPS TURBO ROGUE SNR−8000, Obserwatorium zostało włączone do sieci IGS (International GPS Service for Geodynamics).

Pomiary dwiema technikami (laserową i GPS) umożliwiły Obserwatorium kontynuowanie współpracy z International Earth Rotation Service (IERS) w celu ustalenia parametrów rotacji Ziemi. W tym samym czasie Służba Czasu została wyposażona w cezowy wzorzec częstotliwości OSCILLOQUARTZ EUDICS 3020, co w połączeniu ze skonstruowanym w Obserwatorium odbiornikiem LORAN−C i z odbiornikiem GPS pozwoliło zwiększyć dokładność pomiaru czasu do 10ns.

Od 1995 roku placówka nosi nazwę Obserwatorium Astrogeodynamicznego.

2012 © Obserwatorium Astrogeodynamiczne CBK PAN w Borówcu | Projekt i wykonanie: Piotr Michałek